Jak powinien prezentować się dobrze napisany podręcznik?

Wypowiedzi wielu pedagogów mówiące o podręczniku szkolnym potwierdzają, że to książka charakteryzująca się określonymi atrybutami. Podczas jej tworzenia korzysta się z treści i metod różnych dyscyplin naukowych, ale nie kompiluje się ich, lecz dostosowuje do osiągnięć naukowych i sposobów myślenia.

Jakie koncepcje stoją za podręcznikiem?

Podręcznik jest to zatem praca naukowa do celów edukacyjnych. Należy w nim wykazać, że struktura wiedzy jest zgodna ze strukturą odpowiedniej dyscypliny naukowej. Powinien on być odpowiednio uproszczony, aby odpowiadał potrzebom i postrzeganym możliwościom uczniów. Dzięki wieloaspektowym badaniom teoretycznym i empirycznym prowadzonym przez psychologów, pedagogów oraz szczegółowym metodom pedagogicznym, różne modele podręczników szkolnych zostały dotychczas opracowane. Opisywane w literaturze pojęcia metodologiczne odnoszą się do wyboru:

  • prezentacji treści,
  • jej układu,
  • poprawności redakcyjnej.

Koncepcje te znajdują odzwierciedlenie w elementach konstrukcyjnych podręczników – doborze i układzie.

Podstawowe elementy podręcznika

Każdy podręcznik szkolny składa się z dwóch zestawów elementów strukturalnych – tekstowych i nietekstowych. Są to: treści podstawowe, uzupełniające, rozszerzone, zadania dydaktyczne i językowe oraz informacyjne (spis treści, słowniczek, pogrubiona czcionka lub odstępy między literami). Elementy nietekstowe, które się znajdują w podręcznikach to zdjęcia, mapy, rysunki, tabele i zestawienia oraz graficzne urządzenia informacyjne (ramki, wykresy). Konkretny model podręcznika jest opisany bardziej szczegółowo w literaturze i jest określany jako ogólny ze względu na funkcję w procesie kształcenia.

Jak można poprawiać podręczniki?

Podręczniki (https://www.taniaksiazka.pl/tanie-podreczniki-szkolne-na-rok-2019-2020-ksiegarnia-internetowa-a-562.html) szkolne są przykładami modeli (szablonów) opisanych w literaturze, które można udoskonalić poprzez analizę teoretyczną i badania empiryczne. Można zweryfikować elementy ich struktury, jak również założenia teoretyczne wykorzystane do stworzenia modelu, tj. koncepcje metodologiczne. Tworząc lub zatwierdzając koncepcje podręczników, należy tak dobrać ich elementy strukturalne, ażeby spełniały swoją rolę w funkcji pedagogicznej. Wszelkie podręczniki szkolne powinny być oparte na zasadach metodologii naukowej, zasadach psychologii i teorii informacji, zasadach sztuki redagowania a także zasady doboru i rozmieszczenia elementów konstrukcyjnych, czyli elementów tekstowych i nietekstowych.

Szkoła zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com
CONTINUE READING

Co powinno być uwzględniane przy tworzeniu podręcznika?

Tworząc koncepcję podręczników dla uczniów i związanych z nimi podręczników dla nauczycieli, ich autorzy powinni spełniać szeroki zakres warunków. Tylko wtedy podręczniki dobrze spełnią swoją rolę.

Stosunek treści podręcznika do nowoczesnych osiągnięć naukowych

Bogactwo osiągnięć naukowych w konkretnej dziedzinie są bardzo wyczerpujące i powinny znaleźć swój wyraz w podręcznikach. Liczy się tutaj także zakres wiedzy merytorycznej i konieczność wyboru w oparciu o wymagania programowe. Szerokość i aktualność wiedzy ucznia oraz jego zdolność do korzystania z różnych źródeł informacji powinny też być uwzględniane przy komponowaniu podręcznika. Ponadto, podręczniki powinny spełniać programowe wymagania zreformowanego systemu edukacji w zakresie osiągnięć uczniów.

Pozostałe niezbędne założenia

Konieczne jest także uwzględnienie wszelkich założeń dotyczących teorii aktywizmu pedagogicznego i holizmu. Chodzi tu także o dostępność i jakość materiałów instruktażowych dołączonych do podręcznika. Liczą się tutaj także wysokie wymagania i umiejętności redakcyjne wydawcy.

Odpowiedni dobór treści w podręczniku

Wspólną cechą wybranych podręczników jest zazwyczaj uwzględnianie założeń dotyczących osiągnięć uczniów. Zbiory te pozwalają na prawidłowy dobór istotnych treści z szerokiego zakresu wiedzy merytorycznej. Istnieje wiele odniesień do aktualnej wiedzy i umiejętności uczniów. Istnieją jednak różnice w podziale na teksty “podstawowe”, “uzupełniające” i “rozszerzone”. W tym zakresie autorzy podręcznika stosują różne rozwiązania.

Znaczenie funkcji pedagogicznej podręcznika

Oprócz funkcji informacyjnej (tekst i ilustracje), podręczniki powinny umożliwiać także realizację wszelkich funkcji pedagogicznych i wychowawczych. Dlatego dobór i rozmieszczenie elementów konstrukcyjnych jest tak ważne dla organizacji pracy uczniów. W tym względzie zadanie nauczania odgrywa najważniejszą rolę.

Ideał pracy ucznia z podręcznikiem

Związek przyczynowy pomiędzy myślami ucznia a zjawiskami wydaje się tutaj najistotniejszy. Teksty podręcznikowe z wykresami powinny być wykorzystywane jako materiały do odpowiedzi na pytania podręcznikowe. Uczniowie muszą tutaj za pomocą podręcznika:

  • sformułować własne odpowiedzi,
  • porównać różne elementy podręcznika,
  • przeczytać dostępne teksty,
  • rozwiązać na podstawie zdjęć, map, rysunków i tabel określone problemy.

Te założenia dotyczące procesu edukacyjnego były podzielane od dawna przez wielu konkretnych nauczycieli.

Szkoła zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com
CONTINUE READING

Gdzie obecnie można zaopatrzyć się w podręczniki do szkoły?

Warto mieć świadomość, że obecnie jest zdecydowanie więcej możliwości na zaopatrzanie się w podręczniki niż jeszcze kilka lat temu. Nie wszyscy uczniowie wiedzą, że obecnie nie trzeba kupować książek w księgarniach, by cieszyć się z posiadania bardzo wysokiej jakości produktów. Gdzie obecnie można zaopatrzyć się w podręczniki?

Szkolny kiermasz

Należy zdawać sobie sprawę, że w zdecydowanej większości szkół pod koniec roku szkolnego organizowany jest kiermasz podręczników szkolnych. Starsze roczniki wystawiają na sprzedaż książki, z których już nie będą korzystać. Warto wiedzieć, że z roku na rok młodzież coraz bardziej dba o podręczniki. Rekomendowane jest zatem zaopatrywanie się od bardzo dobrych uczniów, przeważnie uczą się oni przez cały rok z książek, które nie są zniszczone. Kiermasz szkolny jest także doskonałą lekcją przedsiębiorczości. Młodzież może bowiem negocjować poszczególne ceny książek. W zdecydowanej większości przypadków można zaopatrzyć się w podręczniki ze strony taniaksiazka.pl za maksymalnie 70% ich wartości.

Grupy na portalach społecznościowych

Jest to kolejne doskonałe miejsce na zaopatrzenie się w bardzo wysokiej jakości książki. Obecnie praktycznie w każdym większym mieście funkcjonuje grupa na portalu społecznościowym, gdzie młodzież wymienia się informacjami dotyczącymi zakupu lub sprzedaży książek. Można nie tylko negocjować ceny, ale również odebrać osobiście podręczniki, co nie będzie wiązało się z wydaniem pieniędzy na przesyłkę. Ponadto uczniowie mają bardzo duże możliwości wyboru. Mogą bowiem zdecydować się na książki gorszej jakości w niższej cenie (25 -40% wartości), albo podręczniki w bardzo dobrym stanie (50-70% wartości).

Znajomi

Można zaopatrzyć się także w książki od znajomych. Zdecydowana większość osób mogła poznać w szkole osoby ze starszych roczników na różnych kołach naukowych czy sekcjach sportowych. Można zatem wykorzystać znajomość do zakupu używanych książek. Z kolei osoby, które nie miały przyjemności poznać nikogo ze starszych roczników mogą bez żadnego problemu zapytać swoich rówieśników czy nie znają osoby, która jest zainteresowana sprzedaniem podręczników, których nie będzie już używała.

Skup książek

Obecnie skupy książek nie zajmują się tylko kupowaniem podręczników szkolnych, ale również ich sprzedawaniem. Uczeń ma zatem możliwość zaopatrzenia się w bardzo dobrej jakości książki w atrakcyjnej cenie. Rekomendowane jest jednak odwiedzenie tego miejsca możliwie najszybciej, bowiem najpierw zawsze schodzą podręczniki, które są najbardziej zadbane.

Szkoła zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com
CONTINUE READING